مهارت های فن بیان

مهارت های فن بیان تکنیک های ساده  و مجموعه نکاتی در مورد بهبود مهارت ارائه و سخنرانی بهتر مطرح شده که یکی از این مهارت‌ها، فن بیان می باشد.

بالا بردن تمرکز

مهارت های فن بیان و تمرکز در فن بیان

١- اول اندیشه…

در بحث برخورد با مخاطب و آموزش سخنرانی، اشاره ای هم به تمرکز و تفکر و برنامه ریزی پیش از سخنرانی داشتیم. البته باید همواره در هر کاری این عادت را سرلوحهی فعالیت خود قرار دهیم؛ 

«اول اندیشه، بعد اقدام »، ولی از آنجا که پیش نیاز تفکر، تمرکز است باید به عنوان یک مهارت های فن بیان از آن استفاده کنیم و ، لذا بهتر است بگوییم: «تمرکز، اندیشه، عمل».

با توجه به اهمیت مبحث تمرکز و ضرورت آن در مهارت های فن بیان، در نظر داشتم که آن را در اول کتاب مطرح کنم، ولی با توجه به اینکه محور اصلی و محتوا در مورد مهارت های فن بیان است، منصرف شدم؛ 

ولی به هنرجویان محترم توصیه می کنم که مستله تمرکز را سرفصل مطالعه و تمرینات خود قرار دهند؛ هرچند که در این مختصر، مجال شرح و تفسیر بیشتر نداریم. 

نخستین قانون موفقیت در مهارت های فن بیان، «تمرکزه است؛ یعنی همهی نیروی خود را روی یک نقطه متمرکز کنید و مستقیما به سراغ همان نقطه بروید و به چپ و راست منحرف نشوید.

وقتی تمام نیروهای جسمی و ذهنی متمرکز شوند، توانایی فرد برای حل مشکلات به طور حیرت انگیزی چند برابر 

می شود، قدرت واقعی در این است که با تمرین کردن مداوم یاد بگیرید توانایی های خود را هدر ندهید و هر لحظه آن ها را بر یک نقطه متمرکز نمایید قدر مسلم آنکه کلا تمرکز در هر فعالیتی لازم است؛ 

چراکه هم کارمان را بهتر انجام می دهیم و هم از آن لذت بیشتری می بریم. مثال زیاد است؛ از غذا خوردن بگیرید تا مطالعهی همین کتابی که اکنون پیش رو دارید. 

در بیان نیز، صدا باید مهار شود و همواره به گفتارمان آگاه باشیم، ذهن باید دائما در کیفیت توجه باشد، یکی از اندیشمندان هم وطن چه زیبا گفته اند:

به همه چیز توجه کن، به عدم توجه هم توجه کن؛ یعنی توجه کن که متوجه نیستی

حواس پرتی بزرگترین دشمن اشخاصی است که قصد رسیدن به بالاترین توانایی های ذهنی خود را دارند. هر چیزی که موجب انحراف توجه شما از موضوع مورد نظرتان گردد، عامل حواس پرتی است. 

هر نوع انحراف تمرکز، زیان آور است. سعی کنید این عوامل منحرف کننده را از بین ببرید. ابتدا به صورت حقیقی، بعد مجازی اقدام نمایید.

به عنوان مثال: دیدن تصویری که فکرتان را مخدوش می کند؛ نخست آن را از مقابل چشم 

خود دور نموده، سپس از ذهن بزدایید در بعضی موارد، قادر به این کار مهم نخواهید بود، 

اما هدف آن است که مزاحمین را به حداقل برسانید. 

تمرکز حواس به عبارتی يعنی «عوامل حواس پرتی را به حداقل رساندن برای شروع فعالیت در جهت تمرکز بیشتر، همواره باید دو اصل مسلم را در مهارت های فن بیان مد نظر داشته باشید؛

الف: تمرکز حواس اکتسابی است.

ب: تمرکز حواس نسبی است.

تمرکز هم یکی از مهارت های فن بیان است و جهت کسب آن، مانند هر مهارت دیگری مثلا تار زدن و یا فراگیری فلان رشته ی ورزشی، باید فعالیت های جسمی و فکری خویش را متمرکز نماییم؛ یعنی باید تلاشی جدی صورت گیرد. 

‘واقعیت این است که بدون تمرکز و تسلط بر خود، نمی توان دیگران را مجذوب کرد متأسفانه در یک سری کتب روانشناسی و به ویژه جراید، در مورد تمرکز ابهام گویی می کنند.

از جمله اینکه با جملات کلیشه ای و شعارگونه آن را معرفی نموده و مراحل کسب این توانایی را از طريق علمی و اصولی تشریح، با تجزیه و تحلیل نمی کنند کتاب هایی با عناوین: «تمرکز در چند روز و مشابه اینها کم نیستند.

در اینجا عرض می کنم: اگر کسی توانست در ضرب الاجل تعیین شده از طرف این متخصصان محترم، فرض در پرش ارتفاع مهارت کسب نماید، ما هم در مقابلشان سر تعظيم و عبودیت فرود آورده ، 

مريد و جان نثار و مخلص آنها می گردیم!! شاید هم می پندارند که ادای همان چند جمله ی تحکم آمیز، کافی است!!

تمرکز آن قدر آسان نیست که بتوان به گونه ای اتفاقی به آن رسید. پس لازمه ی دسترسی به تمرکز بهتر، تلاش مستمر و خستگی ناپذیر است. 

در این بین، همت، اراده و خواستن فردی، نقش اساسی داشته و باید با عزمی راسخ پیش رفت قبل از شناخت عوامل روان شناختی مؤثر در یادگیری و تمرکز، لازم است به سلامت جسمی تان توجه کنید. 

احساس ناخوشی باعث افسردگی و بروز تفکرات منفی گردیده و اینکه کلیدی ارزش ها و زیبایی ها به نظر خوار می آیند. 

غلبه بر بی حالی مشکل ترین مرحله ی پیش از شروع برنامه ی رسیدن به تمرکز است. 

اگر کاهلی و بی علاقه بودن که از ناخوشی ریشه می گیرد، فزونی يابد، به اهدافتان نمی رسید.

تمرینات تمرکز

۲- شروط تمرکز در مهارت های فن بیان

 

الف۔ آگاهی در مهارت های فن بیان:

هرچه معلومات فرد در رابطه با موضوعی بیشتر باشد، تمرکز در آن مبحث سهل تر است. میزان آگاهی با روش های مختلف بالا می رود؛ مانند مطالعه، دیدن فیلم، تبادل نظر، تحقیق و..

ب- تفکر در مهارت های فن بیان:

پردازش اطلاعات مسئله ی مهمی است؛ به شرطی که هنگام اندیشه در مورد یک مستله، اگر حواسمان پرت شد و جای دیگر رفت، با آرامش به مسیر اول برگردیم به عدم توجه هم توجه کن!» 

چبگذاریم روند تمرکز برایمان به صورت عادت در آید؛ یعنی در زندگی روزمره دست به هر کاری که میزنیم، شش دانگ حواسمان به آن باشد. می گویند شخصیت انسان مجموعه ای از عادات است.

اگر عادات خوب غلبه کند، مستعد موفقیت خواهیم بود، در غیر این صورت شکست می خوریم. بیشتر اعمال ما را عادات معین می کنند و باید سعی کنیم 

بهترین ها را پرورش دهیم؛ بنابراین در روند بالندگی تمرکز، سعی کنیم ارزش هایی را که با اهدافمان همخوانی دارند مدنظر داشته باشیم از فیلسوفی پرسیدند:

«رمز موفقیت شما در چیست؟»

جواب داد: «وقتی غذا می خورم صرفا غذا می خورم و وقتی می خوایم، فقط می خوابم!»

شاید این جمله بزرگترین ثمره ی تمرکز باشد یعنی: «توجه مستمر». این عبارت زیبا را همواره به خاطر داشته باشید:

«روند تمرکزه در مصاحبه ای از خانم ام كلثوم خواننده شهیر مصری و یکی از مفاخر تاریخ معاصر این کشور، رمز موفقیتش را پرسیدند، در جواب گفت: «هنگام خواندن، تمام نیروی وجودم را در حنجره ام متمرکز می کنم

البته با توجه به مطالبی که در فصول قبل شرح دادیم، جمع بندی کلی این بود که: «انسان با تمام وجودش می خواند و حرف می زند»؛ یعنی کلیدی اعضاء بدن در این امر فعال اند.

بدیهی است که شخصیتی چون او، به خوبی بر این موضوع واقف بود؛ ولی از آنجا که حنجره را از قدیم الایام به عنوان اصلی ترین اندام در آوازخوانی می شناختند، 

لذا او این جواب را داد، ولی مقصود اصلی وی همان «تمرکز» بود که باید همواره آن را آویزه ی گوش کرد.

فن بیان قوی با تمرکز

٣- تمرینات تمرکز در مهارت های فن بیان

هیچ چیز به اندازه ی تمرین مرا راضی نمی کند (شوپن)

انجام یک سری حرکات در واقع تمرین تمرکز است که عبارت اند از:

 الف- هدایت صدا به سقف دهان و ترجیحا نقطه ی کوک.

 ب۔ تلفظ حروف (تجوید).

 ج- دارت

د- پینگ پنگ

ه – تنیس

و – راه رفتن بر روی لبه ی جدول از تمرکز بر نفس

ج- و غیره ..

تمرکز بر تنفس به مثابه کیمیایی است که فواید بسیاری در مهارت های فن بیان بر دارد. با انجام تمرکز بر تنفس و ارزش این نعمت را مدنظر داشتن، تأثیر مثبت آن بیشتر خواهد شد؛ درست همانند غذا خوردن. 

توجه به آهنگ تنفس، درمان خوبی است که نه تنها عوارض داروهای موجود را ندارد، بلکه بدعت گذار یک عادت پسندیده نیز می باشد. تمرکز بر تنفس، بهترین وسیله جهت تسلط بر ذهن است. 

با تنفس عمیق، شما به اعماق لایه های مغز و منشأ فكر می رسید. آنجایی که خلاقیت، افکار نو، تصمیم های تازه و حتى الهام و شهود شماست. 

تنفس عمیق و تمرکز بر آن، یعنی ارتباط با منشا فکر و شعور خلاق، با این عمل هم فکرتان گسترده تر می گردد و هم تمرکز حواس بیشتری پیدا می کنید.

۴- تمرکز بر قابلیت ها

 این اصل به اثبات رسیده است که: به هریک از قابلیت های خود توجه کنیم، رشد می کنند»؛ به عنوان نمونه: در حال حاضر که این مقاله را میخوانید و ذهن شما به مهارت های فن بیان معطوف است، مطمتن باشید که در این زمینه رشد می کنید.

۵- تجسم کردن:

آنچه مسلم است، تصاویر پایه های فکری ما می باشند؛ یعنی همواره اشکال، افکار را می سازند. تا تصویری نباشد، اندیشه ای نیست و هر وقت تصویر ساخته شود، تفکر صورت می گیرد.

پس بهترین راه برای آنکه مطمئن شوید در حال فکر کردن می باشید، این است که تصویر دارید یا نه، اگر داشتند، 

در حال فکر کردن هستید علاقه مندی و ایجاد انگیزه برای تمرکز و یادگیری، شرط لازم و کافی است. کسب اطلاع از هر موضوع، هرقدر هم جزئی باشد،

 اولین گام برای ایجاد انگیزه ی یادگیری بیشتر و گسترش دامنه ی تمرکز است برای تقویت قوه ی تمرکز، تخیل و تجسم عینی، به شرط آنکه معقول و در حد اجرای رؤیاپرداز باشد، نه تنها جنبه ی منفی ندارد،

 بلکه توصیه می شود، مهم این است که هدف، واقعی و شدنی باشد. توانایی تمرکز و یادگیری شما که اخیرا از خواب بیدار شده ،

 همه ی ابزار مورد نیاز جهت  مرور و بازسازی افکارتان و نپذیرفتن نبات و مقاصد از پیش آماده ی دیگران را در اختیار قرار می دهد تمرینات این کتاب را به صورت ذهنی هم انجام دهید.

 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *